Innovatie

 

De meest gebruikte beleidsterm van – laten we zeggen – de afgelopen 5 à 10 jaar is zonder enige twijfel de term ‘innovatie’. Bijna alles wat uitgevoerd moet worden, wordt hieraan getoetst. Geen enkel beleidsterrein  ontkomt eraan. Of het nu gaat om het openbaar vervoer, de derde wereld, kunst en cultuur, bureaucratie, milieu of zorg: geen van allen ontkomen ze aan de voortdurende drang van beleidsmakers om alles steeds maar weer opnieuw te willen innoveren.

Innovatie is natuurlijk op zich niet verkeerd. Er zijn heel veel voorbeelden te geven waarbij innovatieve technieken daadwerkelijk tot een verbetering hebben geleid. Wanneer innovatie echter de norm wordt, bestaat het gevaar dat het zijn doel in meerdere opzichten voorbijschiet.

De onbedwingbare drang tot vernieuwen, die onder andere wordt opgelegd door politieke partijen die al jarenlang met hetzelfde gedachten goed te koop lopen, kan er toe leiden dat bestaande initiatieven niet op hun juiste waarde geschat worden. Iets wat succesvol is, kan, wanneer het een veelomvattend, dynamisch concept is, na tientallen jaren nog goed werken.  Maar het in vroegere tijden vaak gehoorde ‘jullie zijn al jarenlang op een beproefde wijze bezig’ wordt in de tegenwoordige tijd overstemd door ‘jullie zijn niet vernieuwend genoeg bezig.’

De drang tot innovatie verhoudt zich ook moeilijk met de eveneens gewenste burgerkracht. Burgers willen wel initiatieven nemen, maar willen dan vaak dingen doen die ze al kennen en die ze leuk vinden om te doen. Heel vaak zijn dat dan juist dingen die gemeentes niet meer oppakken omdat het niet innovatief is. En daar zit het knelpunt: Het is namelijk wel mogelijk om geld te krijgen voor burgerinitiatieven, maar alleen – u raadt het al – als het innovatief is. En dat is niet wat het merendeel van de burgers wil, waardoor deze kracht verloren gaat.

Nog erger wordt het wanneer innovatie – hoe goed bedoeld wellicht ook – leidt tot verslechtering. Dat je wel de subsidieverstrekkende ambtenaren achter je hebt – want het is zo lekker innovatief – maar niet de burger weet aan te spreken met je idee; die zat immers niet op innovatie te wachten. En geen hond die er om maalt, want de behaalde doelstelling – innovatie – is immers behaald….

Er zit ook een verborgen boodschap achter de drang tot innovatie. Het suggereert namelijk dat het bestaande niet goed genoeg is. Dat je niet tevreden mag zijn met iets dat al jaren goed werkt. Of dat je lui bent, omdat je niet over verbetering wil nadenken. Maar waarom zou je dat doen als het al goed werkt? Als de jas die je aangetrokken hebt, gewoon lekker zit? Een bekend schrijver zei ooit ‘onderzoek alles, maar behoud het goede’. Dát zou een veel betere norm zijn.

Advertenties

Herfst

Persoonlijk vind ik de herfst de mooiste tijd van het jaar. Ik weet dat niet iedereen het hiermee eens is. Vooral voor zomerliefhebbers is het vallen van de bladeren, de  storm, de regen en het afnemen van de temperatuur een reden om even niet buiten te zijn. Voor mij is dat precies andersom: juist onder deze weersomstandigheden ga ik vaker de deur uit voor een wandeling dan in de zomer.

Een herfstwandeling laat me altijd intens genieten. Het klinkt raar, ik kan het ook niet uitleggen.  De regen lijkt zorgen weg te spoelen, de storm waait problemen weg.  Tijdens zo’n wandeling zie je ook allerlei veranderingen. De bomen, die een zomer lang zich gehuld wisten in een prachtige groene jas, doen deze in de herfst uit. Het bladloze takkenstelsel dat overblijft ziet er kil en grauw uit. Juist deze trieste aanblik herbergt een intense schoonheid. Want terwijl de bladeren van de bomen vallen, beginnen de bomen zich alweer voor te bereiden op de nieuwe lente die zich na de winter aandient.

De maatschappij kan veel leren van de natuur. Ook op maatschappelijk vlak vinden er grote veranderingen plaats. Oude, vertrouwde systemen verdwijnen. Dat wat overblijft lijkt in geen enkel opzicht op dat wat geweest is. De herfst lijkt ingetreden. Maar zou het in de maatschappij niet net zo kunnen gaan als in de natuur? Er verdwijnt iets moois, de realiteit lijkt nu even koud en kil. Maar wie weet ontstaat er na de herfst vanuit deze kilte weer een nieuw, sprankelend begin, iets dat mooiers is dan het geweest is….

Ik weet niet of het zo is, maar ik wil er wel hoop voor hebben. Al was het alleen maar zodat ik kan blijven zeggen dat de herfst de mooiste tijd van het jaar is.